Персональный сайт Шигаповой.А.Ш

Татарстанда 2030 елга кадәр милли мәгариф үсеше концепциясе расланды

Sasha116rus — Mon, 05 Sep 2016 15:20:47 GMT

Татарстанда 2030 елга кадәр милли мәгариф үсеше концепциясе расланды. Республика Министрлар Кабинетының әлеге карары ТР хокукый мәгълүмат рәсми порталында дөнья күрде. Карар үтәлүен контрольдә тоту Татарстанның Мәгариф һәм фән министрлыгына йөкләнде.

Документ нигезендә, концепция ТРның 2030 елга кадәрге социаль-икътисади үсеш стратегиясен үтәү максатыннан расланды. Стратегия исә мәгарифне “кешелек капиталын һәм республиканың көндәшлеккә сәләтлелеген үстерүче төп фактор” итеп күрсәтә. Концепция үзе максат, бурыч, юнәлешләрнең өстенлекле системасыннан тора. Аны тормышка ашыру федераль, республика һәм җирле бюджеттан финансланучы Татарстан дәүләт, муниципаль, шулай ук аерым мәгариф оешмалары программаларына тәңгәл килүче мәсьәләләр кертүне күз алдында тота.

“Татарстан Республикасында милли мәгариф дигәндә туган телдә укыту һәм тәрбия бирү системасы күзаллана. Россия Федерациясендә яшәүче халыклар саныннан булган татарстанлылар туган телләрен өйрәнә, милләтләрнең әдәби-тарихи, иҗади мирасын трансляцияли ала. Концепциянең максаты – глобальләштерү шартларында милли мәдәниятне һәм телне саклау һәм үстерүдә милли мәгарифне камилләштерү”, - диелгән Татарстанда 2030 елга кадәр милли мәгариф үсеше Концепциясендә.

Татарстанның Мәгариф һәм фән министрлыгы өч ай эчендә әлеге концепцияне гамәлгә ашыру буенча чаралар планын расларга тиеш.

"Татар-информ" МА материаллары буенча

http://mon.tatarstan.ru/tat/index.htm/news/715242.htm

Татар теле һәм әдәбияты укытучылары өчен ил күләмендә яңа конкурс игълан ителде

Sasha116rus — Mon, 05 Sep 2016 15:17:30 GMT

Татар теле һәм әдәбияты укытучылары өчен илкүләмендә яңа конкурс игълан ителде. Бу хакта 23 августта Татарстанның Халыклар дуслыгы йортында узган семинар-киңәшмәдә мәгълүм булды. Анда Россия Федерациясе төбәкләре милли мәгариф кураторлары, татар телендә укытыла һәм татар теле укытыла торган мәгариф оешмалары җитәкчеләре, татар теле һәм әдәбияты укытучылары, татар милли-мәдәни автономияләре хезмәткәрләре катнашты.

“Республиканың иң әйбәт татар теле һәм әдәбияты, татар этномәдәни мәктәпләре, Россия Федерациясе төбәкләренең якшәмбе мәктәпләре укытучыларының киләчәктә конкурсларда катнашу мөмкинчелеген тәэмин итеп, “Иң яхшы татар теле һәм әдәбияты укытучысы Бөтенроссия конкурсы” турында игълан итәбез һәм сезне дә актив катнашырга чакырабыз”, - диде Татарстан Мәгариф һәм фән министры урынбасары Илдар Мөхәмәтов катнашучылар алдында чыгыш ясап.

Соңрак “Татар-информ” мәгълүмат агентлыгы хәбәрчесенә мәгълүм булганча, әлеге бәйге “Ел укытучысы” конкурсы белән параллель рәвештә барачак. “Без бу конкурста Татарстаннан читтә яшәүче татар теле һәм әдәбияты укытучыларына басым ясарга телибез һәм аларның да катнашуына өметләнәбез. Безнең максат — төбәкләрдәге, мөмкин булса, чит илләрдәге укытучыларны төплап, аларның эшләрен башкаларга да күрсәтү”, - диде Илдар Мөхәмәтов.

"Татар-информ" МА материаллары буенча

http://mon.tatarstan.ru/tat/index.htm/news/716303.htm

Килеш кушымчаларын кабатлау

Sasha116rus — Thu, 25 Feb 2016 19:22:03 GMT

Дәрес тибы:ГКК(грамматик күнекмәләрне камилләштерү)

Максат: Килеш кушымчаларын җөмләдә,сөйләмдә куллану.

Бурычлар: 1).килешләрне билгели белү күнекмәләрен үстерүне дәвам итү;

2). логик фикерләү сәләтен үстерү;

3). татар теленә карата ихтирам

4)коллективизм сыйфатын тәрбияләү.

5)тарихка,үткәннәргә ихтирам тәрбияләү

ҖИҺАЗЛАУ: татар теле дәреслеге ( 144,145 нче бит) ,таблица.

Таратма материал: битләр,маркерлар,каләмнәр,карточкалар.

Кулланылган структуралар: МЭНЭДЖМЕН, , ФИНК – РАЙТ – РАУНД – РОБИН, ФОЛОУ ЗЕ ЛИДЕР,Тэк оф тач доун,КОНЭРС,КОНТИНИУС РАУНД РОБИН.

Дәрес барышы:

I.Оештыру моменты.

а) психологик уңай комфорт урнаштыру;

б) дежур укучы белән әңгәмә;

Исәнмесез,укучылар. Бүген безнең дәрестә кунаклар да утыра. Белемнәрегезне күрсәтергә, тулы җаваплар бирергә тырышыгыз. Сезгә хәерле көн, зиһен, тел ачкычлары теләп дәресне башлыйм.

Бүген дәрестә 2 төркемдә эшләрбез.

1 бирем. 1нче төркем кунакларга,2нче төркем сыйныфташларыгызга уңышлар теләгез.

Сезгә хәерле көн телибез.

Сезгә уңышлар телибез,4-5 ле алыгыз.

II. Белем һәм күнекмәләрне камильләштерү,яңа материалны кабул итәргә әзерлек.

1.Тактадагы җөмләләр белән эш.Җөмләләргә карагыз ,иптәшегез белән фикерләшегез әле. Тактада язылган җөмләләргә нинди кушымчалар куер идегез? Ягез беренче җөмлә турында нәрсә әйтә аласыз? .

1. Йомшак кар... ява- Ни өчен кушымча куелмый?( Б.к.) (именител.подеж)

2. Каеннарның яфрагы юк. Ни өчен -ның кушымчасы куйдыгыз

(притяжательный падеж-выражает определенную принадлежность одного предмете другому)

3. Юл... чыксаң, юлдашың үзеңнән яхшы булсын. (направительный падеж-обозначает тот предмет,по направлению к которому совершается действие..)

4.Сорау... тыңла.(Винительный падеж-выражает прамой объект действия)

5.Мин өй... чыктым.(Я вышел из дома)(исходный падеж-предмет или пункт,от которого начинается действие,причину действия..)

6.Урам.... яз.(Местно-временной падеж-выражает место,время действия)

III.Дәреснең максатын,бурычларын билгеләү

Игьтибар белән карагыз әле. Болар нинди кушымчалар,әйдәгез тикшереп алыйк.

Димәк,без бүген дәрестә нәрсә турында сөйләшәбез?

Килеш кушымчалары.

Әйе, бүген килешләрне кабатлыйбыз .Килеш кушымчалары белән сүзләр төзербез,сөйләмдә кулланырбыз.

IV.Яңа белем һәм күнекмәләр формалаштыру.

1.Кирәкле грамматик формаларны кабатлау. ФИНК – РАЙТ – РАУНД – РОБИН

Өстәлләрегездәге кәгазьгә килешләрнең сорауларын языгыз.Уйлагыз,искә төшерегез. Ә хәзер,берегез яза, калганнар әйтеп торалар. Кайсы төркем бетерде.Арада озын укучы укый.

Дөресме?Килешәсезме?

- Әйдәгез,кушымчаларны гына укыйбыз. Бергә.
- -ның, -нең, -га, -гә, -ка, -кә, -ны, -не, -дан, -дән, -тан, -тән, -да, -дә, -та, -тә.
- Ни өчен кирәк безгә килеш кушымчалары?
- Алар җөмләдә сүзләрне үзара бәйләү өчен кулланыла. Бик яхшы!

Уку мәсьәләсен өлешләп чишү.

1.“Эстафета” уены. КОНТИНИУС РАУНД РОБИН.

Тактада сүзләр.Уйлагыз

1 төркем- авыл , 2 төркем –шәһәр сүзен килешләр белән төрләндереп тактада яза.(Бер-бер артлы чыгалар)

- Кайсы төркем дөрес һәм тиз язар?

Кушымчаларга игътибар итегез.Дөресме,килешәсезме? Бик яхшы!

Ни өчен авыл сүзенә - калын, шәһәр сүзенә –нечкә кушымчалар ялганган ? (Кайсы төркем беренче) .Дөресме,килешәсезме? Бик яхшы.

2.Дәреслек белән эш. КОНЭРС

Хәзер китапларның 144 битен ачабыз.Узган әдәбият дәресендә Сөембикә турында укыган идек ,шул текст белән эшлибез.Текстны укыйбыз,килеш кушымчалары ялганган сүзләне укыйбыз,килешен әйтәбез,сорау куябыз. Дөресме,килешәсезме? Бик яхшы.

3.Ситуатив күнегүләр эшләү.Хәзер, 1нче төркем текстан чыгыш килешендәге сүз кергән җөмләләрне язып алалар,2нче төркем төшем килешендәге сүз кергән җөмләләрне язып алалар. Берегез бер җөмләне , икенчегез икенче җөмләне языгыз .Язып бетергән төркем бүлмәдә беркетелгән кәгазьдән үзләренең җөмләләрен табалар.

Дөрес бастыгызмы,фикерегезне үзгәртмисезме?

Дошман шәһәрне камап ала .Сөембикә , шәһәрне саклап калу өчен, барлык манаралардан да биек булган яңа манара төзүне таләп итә.

Ул җиде катлы манарадан тора..Дошман шәһәрне камап ала. Сөембикә , шәһәрне саклап калу өчен, барлык манаралардан да биек булган яңа манара төзүне таләп итә.

4.Кәгазьләне алабыз.Икенче якларына язылган текстларны укыйбыз.Сүз нәрсә турында.Укыгыз,уйлашыгыз.Берәмләп укыйбыз.Сорауларга җавап бирәбез.

ГАЛИ БАБАЙ.

Минем бабай 18 яшендә сугышка киткән . Ул фашистларны Берлинга кадәр куып барган. Бабамның медальләре, орденнары бик күп.

Бу хикәядә нинди сугыш турында әйтелә?
Кемнәр белән сугыш барган?
-Ул кайчан булган?(1941 ел 22июнь)
Кайчан беткән? 1945 ел 9май.

Быел Җиңүнең 70 еллыгын билгеләп үтәчәкбез.ББөек Ватан сугышына Балык Бистәсеннән 4 меңнән артык кеше киткән. Шуларның тугызына Советлар Союзы Герое исеме бирелгән .

-Димәк, без быел Бөек Җиңүнең ничә еллыгын билгеләп үтәбез? 70ел

-Балык Бистәсеннән ничә кеше китә.?

Ничә Советлар Союзы Герое бар?

5.Бирелгән кәгазьләрдә эш. Бирем: исемнәрне табып, килешләрен билгеләргә. Кемнәрнең хаталары бар, ярдәм итәбез.

ФИНК – РАЙТ – РАУНД – РОБИН структурасы белән эшләү.Уйлагыз,ашыкмагыз.

Алсу Казан... кайта.
Алсинә Казан... бара.
Быел Казан... ярыш була.
Казан... урамнары бик матур.
Минем абый Казан... бик ярата.Парлап эш,берегез җөмлә укый,икенчегез тәрҗемә итә.

6. Уен . Тэк оф тач доун. Юнәлеш килешендә генә утырабыз.

Агачлар, китапны, урманга, мәктәптә, урындыкның, Китапка ,өстәлдән, тактага., дуслар, балага,боздан,куяннан, сөткә

машинаның, кошка, кардан. . Каенга, төлкедән, әнигә , укучының

Баш килешендә генә утырабыз Агачлар, китапны, урманга, мәктәптә, урындыкның, Китапка өстәлдән, тактага., дуслар, балага,боздан,куяннан, сөткә,машинаның, кошка, кардан. . Каенга, төлкедән,укучыныңр

екияР I

VI.Алынган белемнәрне ныгыту һәм камилләштерү

1.” Чылбырлы” уены.- Хәзер без “Чылбырлы” уенын уйнарбыз. Бер кеше сүзне баш килештә, икенче кеше иялек килешендә, өченче кеше- юнәлеш, дүртенче кеше-төшем , бишенче кеше-чыгыш , алтынчы кеше- урын-вакыт килешенә куеп әйтә. Чылбыр кемдә тукталып кала, шул кеше яңа сүзне төрләндерә башлый. Уен шулай дәвам итә.

( Чылбыр тәртибендә 1-дәрес, алма,2-өстәл,урам сүзләрен төрле килешләргә куеп әйтү.)

VII.Дәресне йомгаклау.Әйдәгез,дәрескә нәтиҗә ясыйк әле.

Бүген без дәрестә нәрсәләр турында сөйләштек?

- Балалар, татар телендә ничә килеш бар? (Тулы җавап таләп итү.)

- Килешләр белән төрләндергәндә калын әйтелешле сүзгә нинди кушымча ялгана?

- Нечкә әйтелешле сүзгә нинди кушымча ялгана?

Килеш кушымчалары ни өчен кирәк?

Тагын нәрсә турында сөйләштек?

Без Сөембикә ханбикә турында,Бөек Ватан сугышы турында сөйләштек.

Дөрес, балалар. Сез бүген алдагы дәресләрдә алган белемнәрегезне күрсәттегез. Килешләр темасын яхшы үзләштергәнсез Рәхмәт. Хәзер тестлар эшлибез.

VIII.ӨЙ эше. Өйтәлегездә тагын бер кәгазь бар.Өйдә бирелгән сорауларга килеш кушымчаларын кулланып җавап язарга кирәк.Җөмләләрне тәрҗемә итәбез

1.Син Бөек Ватан сугышы турында беләсеңме?

2.Балык Бистәсеннән чыккан геройлар ничә?

3.Синең бу сугышта катнашкан туганнарың бармы?

.1. Сорауларга җавап.2. хикәя формасында җавап.

Сезгә яңа уңышлар теләп, дәресне тәмамлыйбыз.

-Я предлагаю вам,посоветовавшись в группах,поставить оценки за урок.

Россиякүләм "Әдәби җәүһәрләр" татар әдәбиятын сөючеләр бәйгесе Татарстан Язучылар берлеге һәм Татнетны үстерү фонды тарафыннан, "Белем.ру"

Sasha116rus — Mon, 19 Oct 2015 10:56:39 GMT

Россиякүләм "Әдәби җәүһәрләр" татар әдәбиятын сөючеләр бәйгесе Татарстан Язучылар берлегеһәм Татнетны үстерү фонды тарафыннан, "Белем.ру" порталы мөмкинлекләрен кулланып оештырыла (оештыру комитеты составы әлегә тулысынча формалашмаган, оештыру комитетына ТР Мәдәният министрлыгы, ТР Мәгариф һәм фән министрлыгы һ.б. Татарстан оешмалары керер дип көтелә). Бәйге нигезләмәсе белән тулырак биредә таныша аласыз.

Кояш Тимбиковаисемендәге фәнни-гамәли конференция үткәрелә

Sasha116rus — Mon, 19 Oct 2015 10:51:54 GMT

2015нче елның 20нче ноябрендә Чистай шәһәренең 2нче номерлы гимназиясендә укучылар өчен Кояш Тимбиковаисемендәге фәнни-гамәли конференция үткәрелә.

Конференциядә катнашу өчен 30нчы октябрьга кадәр оештыручыларга фәнни-тикшеренү эшенең тезисын, эзләнү эшен һәм заявка җибәрергә кирәк. Бәйгенең нигезләмәсе белән тулыракбәйгеләр бүлегендә таныша аласыз.

Күршем Роберт Шаймардановның әтигә багышлап язган шигыре

Sasha116rus — Thu, 26 Feb 2015 17:49:15 GMT

Роберт Шаймарданов ШӘМСИ БАБАЙ ТУПЫЛЛАРЫ.

Әйтеп бетергесез рәхәт,

Урамда көн туганда.

Хисләрең белән ялгызың,

Саф һавада булганда.

Урамнарың тын авылым,

Әле барысы йоклый

. Шундый соклангыч мизгелдә,

Бер кошчык кинәт җырлый.

.. Елга буенда селкенми,

Шәмсинең тупыллары.

Тынычлыгын саклый алар,

Тормышта оныкларның.

Инде ничә дистә еллар

, Яр буенда үсәләр.

Тамырлары нык булмаса,

Инеш ярын ишәләр!

Ага узган еллар кебек,

Елганың зур сулары. К

үп типкәләде ярларны

Гомер ташуы бозлары

Шәмси бабай йокла тыныч,

Урының җәннәттә булсын.

Син утырткан агачлардан

Җылы нур килеп торсын ..

, Яфракларны кыштырдатып

Кошчыгым китте очып.

Хәерле иртә авылым!

Каршылыйм сине кочып ...

Белем җәүһәрләре” бәйгесе башланырга санаулы көннәр калды

Sasha116rus — Thu, 26 Feb 2015 15:54:23 GMT

Хөрмәтле татар интернетчылары һәм татар интернеты белән кызыксынучылар! “Белем җәүһәрләре” бәйгесе башланырга санаулы көннәр калды. 20 февраль, җомга көнне, “Белем җәүһәрләре” бәйгесе алтынчы мәртәбә гаризалар кабул итә башлый. Бу турыда карар 13 февраль көнне “Татнетны үстерү фонды“ның чираттагы җыелышында каралды. Хәзерге вакытта бәйгенең нигезләмәсе яңартыла, үзгәртүләр һәм төзәтүләр кертелә, сайтның платформасы яңа гаризалар кабул итү өчен әзерләнә. Хөрмәтле татнетчылар! Бәйгене камилләштерүдә өлеш кертергә теләсәгез, сез дә әлеге эштә катнаша аласыз. Фикерләрегезне, тәкъдимнәрегезне комментарий буларак калдырыгыз яисә форумда фикерегезне урнаштырыгыз. Сезнең фикерләр оештыру комитеты тарафыннан каралачак һәм игътибарга алыначак. Бәйгенең дәрәҗәсен үстерү һәм ныгыту өчен әлеге бәйге турында барлык танышларыгызга һәм дусларыгызга сөйли аласыз. Бәйге елдан-ел яхшырыр, ныгыр һәм татар интернетын үстерүдә зур өлеш кертер, дип ышанып калабыз.

2014-2015 нче уку елында каникуллар

Sasha116rus — Wed, 25 Feb 2015 10:42:18 GMT

Ата-аналарның күпсанлы мөрәҗәгатен истә тотып, быел Татарстан Мәгариф һәм фән министрлыгы мәктәпләрдә каникуллар уздыру өчен бердәм сроклар тәкъдим итте. Көзге каникул 3-9 ноябрьга, кышкысы - 29 декабрь - 11 гыйнвар, язгысы 23-31 мартка билгеләнә. Беренче сыйныфлар өчен 16-22 февральдә өстәмә каникул карала. Уку елларын иминлектә уздырырга язсын. Балаларыбыз сәламәт һәм тырыш булсыннар. Укытучыларыбыз эшләрендә яңадан-яңа үрләргә ирешсеннәр.

Бүген - Халыкара туган тел көне.

Sasha116rus — Wed, 25 Feb 2015 10:16:14 GMT

1999 нчы елның ноябрендә, Бангладеш дәүләте тәкъдиме белән, ЮНЕСКО Генераль конференциясе, ЮНЕСКОга кергән илләр һәм Берләшкән Милләтләр оешмасы 21 февраль көнен Туган тел көне дип игълан итте. Беренче мәртәбә ул 2000 нче елның 21 февралендә Парижда ЮНЕСКО штаб-квартирасында тантаналы рәвештә билгеләп үтелде.

Бүген - Халыкара туган тел көне. Берләшкән Милләтләр оешмасы (БМО) карары буенча 21 нче февраль Халыкара туган тел көне буларак билгеләп үтелә.

Безнең мәктәбебездә дә Туган тел көне билгеләп үтелде. Мәктәбебезнең татар теле һәм әдәбияты укытучысы Дәүләтова Рушания Фатих кызы һәм авылыбызның китапханә мөдире Бахтегараева Нурия оештырган чара уен-конкурс формасында бик күңелле узды.

Башка бәйрәмнәр һәм истәлекле көннәр белән беррәттән бу көн һәркайсыбызның күңелендә аерым урын биләп тора.

“И туган тел, и матур тел, әткәм-әнкәмнең теле! Дөньяда күп нәрсә белдем син туган тел аркылы!” Шагыйрьнең бу сүзләре һәркемнең йөрәгендә. Тукай һәм Пушкин, Низами һәм Хузангай, Тарас Шевченко һәм Янка Купала, Шато Руставели һәм Салават Юлаев. Бу бөек сүз осталары – милли шигърият классиклары – туган телнең бөтен гүзәллеген, аһәңен тирәнтен белеп, үз халкының рухи байлыгына, тарихи үткәненә һәм киләчәге хакындагы якты хыялларына дан җырладылар.

Туган тел көне – һәрвакытта да тынычлык, дуслык һәм татулык бәйрәме булсын!

"Ел укытучысы-2014"

Sasha116rus — Mon, 22 Sep 2014 09:49:26 GMT